Ναός Αγίας Σοφίας

Ο ναός βρίσκεται στη συμβολή των οδών Αγίας Σοφίας και Ερμού. Γιορτάζει στις 14 Σεπτεμβρίου την Ύψωση του Τιμίου Σταυρού. Σύμφωνα με τα αρχαιότερα δεδομένα που έχουν βρεθεί ο ναός χρονολογείται ότι χτίστηκε στα τέλη του 7ου αιώνα στη θέση πεντάκλιτης βασιλικής του 5ου αιώνα, η οποία καταστράφηκε από σεισμό. Ενδιαφέρον έχει να εξετάσει κανείς την ιστορία αυτού του Ναού, καθώς έχει αλλάξει αρκετά κατά την πάροδο των χρόνων. Στη διάρκεια της λατινοκρατίας στη Θεσσαλονίκη ο Ναός έγινε καθεδρικός των λατίνων. Στη συνέχεια αποτέλεσε και πάλι την ορθόδοξη επισκοπική έδρα στη Θεσσαλονίκη έως το 1523/24, επί Μπακτούλ Ιμπραήμ Πασά, όπου μετατράπηκε σε τζαμί. Στη συνέχεια ο Ναός κάηκε σε μερικά τμήματα του (1890) και πραγματοποιήθηκε αναστήλωσή του το 1907-1909 από τον πολύ γνωστό βυζαντινολόγο Κάρολο Ντιλ. Το 1913 πραγματοποιήθηκε εκ νέου καθαγίαση του Ναού και αποδόθηκε στη χριστιανική λατρεία όπως τον ξέρουμε και μέχρι σήμερα. Το 1978 μετά τους μεγάλους σεισμούς ακολούθησαν εργασίες στερέωσης και αποκατάστασης και διεξήχθη ανασκαφική έρευνα τόσο στον εσωτερικό του χώρο όσο και στον εξωτερικό. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο ψηφιδωτός διάκοσμος του ναού, οι τοιχογραφίες του και η γλυπτική του. Όσον αφορά τον ψηφιδωτό διάκοσμο έχει εκτελεστεί σε τρεις διαφορετικές περιόδους. Ο ανεικονικός διάκοσμος της καμάρας ανήκει στα χρόνια της εικονομαχίας. Στην ίδια περίοδο χρονολογείται και ο μεγάλος σταυρός στο τετρατοσφαίριο της αψίδας. Όσον αφορά τον τρούλο ανάγεται στα τέλη του 9ου αι. Οι τοιχογραφίες κατασκευάστηκαν τον 11ο αι. και συνδέονται με την ανέγερση του νάρθηκα μετά το 1037. Τέλος ο γλυπτός διάκοσμος του ναού δεν κατασκευάστηκε μόνο σε μία φάση. Για τους κίονες και τα κιονόκρανα χρησιμοποιήθηκε υλικό του 5ου και 6ου αιώνα. Ο άμβωνας κατασκευάστηκε τον 5ο αι. και οι μαρμάρινοι κοσμήτες είναι συγχρονοι. Κάντε λοιπόν ένα τουρ στη εκκλησία αυτή και θα ανακαλύψετε πράγματα που ούτε φανταζόσασταν. Ένα ενοικιαζόμενο αυτοκίνητο είναι ο καλύτερος τρόπος να δείτε αυτήν την πανέμορφη εκκλησία από κοντά, χωρίς να χρειαστεί να ταλαιπωρηθείτε καθόλου με τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς και ούτε να ξοδεύετε άσκοπα χρήματα σε ταξί.